Pages Navigation Menu

Numbers Magic

In de jaren dertig van de vorige eeuw beschreef de Amerikaanse bedrijfseconoom Taylor een klassiek geval van efficiency indicatoren die het doel van de organisatie totaal ondergroeven. In de jaren ’60 was dit voorbeeld een standaard onderdeel van de Organisatieleer .

Een sociale werkplaats, opgericht om blinde mensen een nuttige dagbesteding te geven en een kleine salaris (een liefdadig doel dus), krijgt een nieuwe directeur. Ongeveer 20% van de kosten de instelling worden verkregen uit verkopen van de gemaakte producten. Deze directeur meent dat die opbrengsten best wat hoger kunnen en verzoekt de afdelingschefs maatregelen te nemen om de productie op te voeren naar door hem opgestelde kwantitatieve normen. Voortaan moesten zij iedere week produktiestaatjes per onderdeel aanleveren.

De afdelingschefs kweten zich van hun taak  door hier en daar wat zwakbegaafde niet-blinden bij de productie in te zetten. Het beleid van de directeur was dus succesvol en smaakte dus naar meer. U begrijpt wel waar het op uitdraaide: na een jaar was er een veel hogere productie, maar geen blinde werknemer meer in de werkplaats.

Blijkbaar hebben veel hedendaagse bestuurders en managers dit voorbeeld van het ondergraven van een doel van de organisatie niet meer geleerd. Bijna altijd geldt: mensen doen datgene wat qua prestatie gemeten wordt, niet wat het doel van de organisatie vereist. Organisatiekundigen noemden dergelijk gedrag 50 jaar geleden al: numbers magic.

We doen nu al hetzelfde in de cultuur. Een symfonieorkest dat voor 50% voor zijn eigen inkomsten moet zorgen? Neem veel orkestleden aan op los vaste contracten (alleen als ze voor een stuk nodig zijn, spelen ze en worden ze betaald), beperk het aantal onrendabele uitvoeringen zoals in de provincie, speel alleen het populaire genre om bezoekers te trekken en speel zoveel mogelijk in het buitenland (hogere inkomsten en leuker voor de managers). Zo’n aanpak heeft natuurlijk niets meer met cultuur te maken, maar is ook tot gewone commerciële entertainment verworden.

Facebooktwitterlinkedinmail