Pages Navigation Menu

Handen af van onze boeken

Soms gaan grote cultuurschatten verloren door rampen, zoals de grote brand in de bibliotheek van Alexandrië meer dan 1500 jaar geleden. Van veel Griekse en Romeinse geschriften hebben we daarna nooit meer kennis kunnen nemen. Vaak gaan onvervangbare cultuurschatten verloren door menselijke hoogmoed en domheid, meestal door politieke ideologie, kijk naar de recente vernietiging van de meer dan 1000 jaar oude grote Moskee van Damascus.

Maar ook dichter bij huis: sedert 1989 en het derde kabinet Lubbers zijn PvdA en CDA bewindslieden er met hun beleid in geslaagd om het Nederlandse Onderwijs compleet de vernieling in te helpen. Nu lijken de Openbare Bibliotheken aan de beurt om onderworpen te worden aan nieuw beleid, ditmaal van PvdA staatssecretaris Bussemaker. Dat is immers nodig want de spraakmakende toekomstdenkers kondigen reeds het einde aan van het boek als informatiemedium. We lezen niet meer omdat we het te druk hebben met andere zaken. En wie nog leest, stapt natuurlijk over op handige E-readers.

De werkelijkheid is natuurlijk anders. In Nederland worden nog steeds jaarlijks 40 mln boeken verkocht en 50 mln boeken geleend. Het zijn vooral ouderen (45+), inmiddels ruim meer dan de helft van de bevolking, die nog altijd heel veel lezen. En in tegenstelling tot politieke onzinpraatjes zal die helft er de komende twintig jaar ook nog zijn en blijven lezen. De E-readers vormen nog altijd een randverschijnsel voor vakantiereisjes (3% van de boekenverkoop, maar hoeveel van die boeken zijn ook echt gelezen?).

Welke boekenlezer wil na de hele dag audiovisueel de wereld te hebben gevolgd (PC werk, Smartphone en Tablet, Televisie) zich ook nog eens achter een donker schermpje voor een fijn boek terugtrekken. Wij boekenliefhebbers houden van een boek dat je kunt zien liggen, waar je je op verheugt om er verder in te lezen, de kaft, het gekozen lettertype, lekker languit in een stoel. Dat je aan een vriend cadeau kan geven (tegenover: hier heb je een iTunes kaartje, kun je een leuk boek uitzoeken..). Dus hoezo noodzakelijk beleid? Eerder wordt met een verborgen agenda gestreefd naar de zoveelste cultuurbezuiniging onder het mom van toekomstig beleid.

De bibliotheken hebben zich de afgelopen tien jaar uitstekend aangepast aan het digitale tijdperk.  De onderlinge samenwerking is altijd intensief geweest.  Informatie is hun vak, daar hebben ze qua beleid geen minister voor nodig. Zelfs al zou je ze open en eerlijk een target van 10% bezuiniging opleggen, dan nog zullen ze daar ondanks de directe pijn ook opnieuw creatief mee omgaan om de kern van hun vak te behouden. Maar slopend is een minister met nieuw beleid, slopend zijn 400 gemeentewethouders die allemaal zelf wat vinden en bezuinigen. De kaasschaaf uit alle hoeken en gaten zou in een paar jaar wel eens funest kunnen worden voor de beschermers van dit onderdeel van onze cultuur, een onderdeel dat in bijna 150 jaar werd opgebouwd. De meeste neoliberalen hebben maar een kort perspectief en beseffen zich domweg niet dat afbraak altijd heel snel verloopt, maar dat er vele jaren nodig zijn om iets op te bouwen

In Amerika zijn na het falen van de grote boekhandelketens 400 nieuwe middelgrote boekhandels ontstaan. De investeerders die onder de naam Polare, Selexyz en de Slegte overnamen, kleunden compleet mis toen ze dachten met oudbakken managementformules als schaalvergroting wél winst te kunnen maken met ketens van boekhandels. De professionals in het vak wisten wel beter. Deze vorm van management  is juist een vorm van weinig creatieve kapitalistische destructie, waar ook de bibliotheken wel eens het slachtoffer van zouden kunnen worden.

Het boekenvak is bij uitstek een vak dat geleid wordt door professionals. Mensen met bezieling voor het vak. Mensen met verstand van het vak. Mensen die voor dit vak kiezen tegen een relatief laag salaris en ondernemers die zeker niet in de eerste plaats voor de grote winst gaan. Derhalve roep ik alle politici, bestuurders en ondernemers op: laat dit vak alsjeblieft met rust. Deze vaklieden zijn prima in staat hun eigen toekomstige ontwikkeling te sturen.

Facebooktwitterlinkedinmail