Pages Navigation Menu

Gemiddeld zijn we allemaal arm

De econoom Taleb maakte in ‘Black Swans ’ duidelijk hoezeer we als mensen qua kennis vertrouwen op statistische gemiddelden. Zo denken we allemaal dat mannen ongeveer een gemiddelde lengte van 1.80 meter hebben, met afwijkingen naar beneden tot ongeveer 1.50 m en naar boven tot circa 2.00 meter.

Kennis van gemiddelden zijn, zoals Taleb beschrijft, alleen maar zinvol als het over de materiële wereld gaat. Als het over de sociale en economische wereld gaat houden we echter bijna nooit rekening met de mogelijkheid van gigantische afwijkingen van het gemiddelde, welke aanwezig zijn. Of dat zaken in de toekomst gemiddeld niet hoeven te verlopen zoals in het verleden.

Zo rapporteerde het CBS recent dat een gemiddeld huishouden begin 2008 een vermogen had van 47.000 euro en dat dit gemiddelde vermogen begin 2012 gezakt was naar 27.000 euro. Natuurlijk was een belangrijke oorzaak voor die vermogensdaling de lagere huizenprijzen in 2012.

Maar dit gemiddelde geeft een totaal vertekend beeld van de werkelijke situatie als je kennis neemt van de volgende cijfers:

  • Het aantal huishoudens in Nederland bedroeg in 2012 ongeveer: 7.5 miljoen.
  • Van die huishoudens bezaten 90.000 meer dan 3 miljoen euro, 1.2 % van de huishoudens dus.
  • 85 van die huishoudens bezaten meer dan 70 % van het gehele vermogen in Nederland. Dus die 7.5 miljoen huishoudens (die 85 vormen daar een verwaarloosbaar onderdeel van) bezaten dus eigenlijk maar 30% van het Nederlandse huishoudelijke vermogen. Dat is precies wat Taleb beweerde: de wereld ziet er buiten de natuurkunde anders uit dan wat we gemiddeld denken.
  • 3 van die huishoudens (die kun je met naam aanwijzen) bezaten zelfs 50% van het gehele vermogen van Nederland. Met zo’n getal zet je de ervaren werkelijkheid compleet op zijn kop.

De financiële crisis van 2008 werd volgens Taleb juist veroorzaakt omdat managers en bestuurders rekening met houden met gewone gemiddelden en het niet voorstelbaar achten dat enorme afwijkingen van gemiddelden mogelijk zijn. Onze samenleving heeft  inmiddels de harde realiteit ervaren dat die afwijkingen mogelijk zijn. Wellicht moeten we daarom ook in ons persoonlijk leven wat meer rekening leren houden met afwijkingen van wat we gemiddeld mogelijk achten. Dat ook in ons leven zwarte zwanen voor kunnen komen.

Facebooktwitterlinkedinmail