Pages Navigation Menu

Waarom de economische recessie nog wel 5 jaar zal duren 2

containerPolitici suggereren  dat de harde maatregelen van de afgelopen jaren noodzakelijk waren om weer economische groei te creëren. Mijn stelling : zeker in Nederland zal de economische recessie nog vele jaren duren. De vier factoren die economische groei in Nederland bepalen zullen namelijk weinig aan groei bij kunnen dragen:

  1. De groei in de consumptie van de huishoudens zal de komende jaren zeer beperkt blijven – zie de eerdere column;
  2. De publieke uitgaven (inclusief de zorg) groeien de komende jaren ook maar weinig;
  3. De export zal de komende jaren niet sterk groeien;
  4. De bedrijven zullen de komende jaren nauwelijks investeren.

Het feit dat de publieke uitgaven door de Rijksoverheid en door andere publieke instellingen maar beperkt zullen groeien, mag op voorhand duidelijk zijn. Zolang de Rijksoverheid hoofdzakelijk gericht blijft op het beperken van de staatsschuld, zal de druk tot bezuinigen hoog blijven. Derhalve zal de economische groei van onze exporterende bedrijven moeten komen. Maar waar moeten die bedrijven hun groei vinden?

Behalve in Engeland en Duitsland stagneert in de meeste Europese landen de economie. De werkloosheid in die landen is veel hoger dan in Nederland, zo rond de 10-12%, de jeugdwerkloosheid zeker het dubbele.  In de meeste Europese landen is het perspectief op economische groei ook ronduit slecht. Driekwart van de Nederlandse export vindt plaats binnen Europa. Je kunt dus eenvoudig concluderen dat  Nederland binnen Europa de komende jaren geen grote exportgroei zal kunnen realiseren.

De wereldhandel groeit nog wel, maar het aandeel van de Westerse landen in de handel tussen de continenten daalt. De handel tussen Afrika (uitvoer van grondstoffen) en Azië, alsmede de handel tussen Aziatische landen onderling neemt relatief snel toe. Ook in de snel groeiende economieën van gisteren stagneert de groei. China heeft te maken met een gigantische onroerend goed crises – een eigen versie van de kredietcrisis,  Japan blijft al jaren achter, de groei in India en Brazilië is sterk terug gevallen. Allemaal landen die graag naar Europa willen exporteren, maar het Europese bedrijvigheid en – consumptieniveau biedt weinig nieuwe kansen. Je kunt dit onder andere constateren door de sinds deze zomer met meer dan 25% gedaalde olieprijs (dramatisch voor de duurzame energie sector !) en de enorme overcapaciteit in de scheepvaartsector.

Door het inzakken van de olieprijs is de Russische economie bijna in een vrije val terecht gekomen. Daarnaast wordt de handelsrelatie tussen de EU en Rusland ook nog eens verstoord door de boycotmaatregelen vanwege de situatie in de Oekraïne. In deze omstandigheden is een groeiend exportperspectief voor Nederland buiten Europa ook niet echt waarschijnlijk. Er is ook maar weinig te verwachten van Innovatie, waar beleidsmakers zo op hameren. Export van technologie levert in het algemeen weinig banen op (maar wel veel geld voor een gering aantal ontwikkelaars).

Amerika en Engeland pogen de crises te bestrijden door triljarden dollars en ponden in hun economieën te pompen. Het effect: economische groei in de grote stedelijke centra, zoals London, maar niet in de rest van het land. Veel nieuwe werkgelegenheid bestaat echter uit laag betaalde baantjes. Zo laag dat in steden als New York en London mensen pas rond kunnen komen met twee baantjes op een dag (- hetgeen overigens in Amsterdam ook al voor komt!). De werkloosheid in de niet stedelijke gebieden in Engeland is ronduit dramatisch. Een belangrijk destabiliserend effect van die enorme nieuwe geldstromen is het aanwakkeren van een nieuwe financiële bubbel. Bankiers van het IMF menen zelfs dat mogelijkerwijs een nieuwe financiële crises in aantocht kan zijn.

Langzamerhand wordt duidelijk dat de door de banken veroorzaakte financiële crisis veel langer door zal werken dan gedacht. Letterlijk iedereen in de wereld, zo lijkt het, moet zich eerst weer financieel aanpassen aan de nieuwe situatie om opnieuw een vaste grond te vinden voor nieuwe welvaartsgroei en dat zal naar mijn mening nog zeker 5 jaar duren!

 

-

 

Facebooktwitterlinkedinmail