Pages Navigation Menu

Nederland als Failed State: de nieuwe pruikentijd

Nederland dreigt een ‘Failed State’ te worden. Terwijl de oude sociaal- en christen-democratische structuren en – verbanden na 20 jaar neoliberalisme steeds sneller uit elkaar worden getrokken, brokkelt de legitimiteit van onze democratische rechtsstaat in de ogen van de burgers in steeds groter tempo af.

De belangrijkste oorzaken voor het afglijden naar een failed state (zoals bijvoorbeeld Roemenië en Bulgarije) is het feit dat de politiek de fundamenten van de rechtsstaat ondergraaft: haar lang bestaande waarden, instituties, tradities en gebruiken terzijde schuift.

Een lijst van deze wijze van handelen is gemakkelijk te maken, maar laten we het ‘kort’ houden…

  • Regering en Parlement hebben het land overgeleverd aan een managementcultuur, waarin nut, kosten en efficiency nog de enige waarden van de Gemeenschap vertegenwoordigen.
  • De politiek biedt de bevolking geen enkel toekomstperspectief meer. Zij heeft zich volledig ondergeschikt gemaakt aan de economie.
  • Neoliberale ideeën over de kleinere rol van de staat worden op alle fronten rucksichtslos doorgevoerd.
  • De Tweede kamer is een plek voor jonge carrièremakers geworden, die gedurende hun korte zittingstermijn zoveel mogelijk netwerk pogen op te bouwen.  Ze bedrijven politiek zonder enig ethisch en historisch besef  en missen de broodnodige maatschappelijke ervaring.
  • De Eerste kamer is inmiddels tot volledig gepolitiseerde partijstemmachine verworden.
  • De fundamenten van de rechtsstaat worden ondergraven door onophoudelijke verdere efficiency- en prestatie-eisen op de kerngebieden van de Staat:  Justitie, de Rechtspraak, Defensie en de reeds jarenlang falende Belastingdienst.
  • Lang bestaande adviserende instituten worden politiek monddood gemaakt of terzijde geschoven: de Raad van State, de Ombudsman, het CPB, en diverse Raden en Commissies.
  • De burger wordt ontmenselijkt en alleen nog benaderd als individuele economisch gemotiveerde consument van overheidsdiensten met financiële heffingen en toekenningen. De essentiële waardigheid van iedere in Nederland verblijvende persoon wordt niet meer gerespecteerd.
  • Meer dan welk Europees land ook heeft Nederland zich volledig overgegeven aan de Globalisering en Europeanisering, zonder haar burgers op enigerlei wijze te beschermen in deze transitieprocessen en ongecontroleerde immigratie.
  • Politici hebben zich onderworpen aan onzinnig hoog betaalde directeuren van bedrijven, die Nederland nog slechts beschouwen als één van hun economische provincies, waar ze op hun wereldmarkten gebaseerde eisen kunnen stellen.
  • De in meer dan 100 jaar met gemeenschapsgelden opgebouwde openbare infrastructuur wordt zorgeloos overgedragen aan buitenlandse aandeelhouders (nb. zelf buitenlandse staten!). Denk aan de Energievoorziening, het Openbaar Vervoer, de Telecommunicatie, het Postbedrijf, de Luchtvaart, de Kabelnetten, de Rotterdamse Haven en ga zo maar door.
  • Ondanks de in omvang grootste pensioenpotten ter wereld, misbruikt de politiek de crises om het pensioenstelsel zgn. te hervormen. Daarmee werd fundamenteel sociale contractbreuk gepleegd met de generatie burgers van 60 jaar en ouder, die het systeem opbouwden.
  • Als gevolg van het doorvoeren van de neoliberale ideologie, onder het mom van noodzakelijke bezuinigingen als gevolg van de crisis, doet Nederland het economisch gezien inmiddels bijna slechter dan ongeveer welk land in Europa ook.
  • Politici hebben in de hand gewerkt, vooral door schaalvergroting, dat bestuurders van semi-overheidsinstellingen qua salaris en positie enorme afstand hebben genomen van de rest van de samenleving, terwijl de particuliere welvaart van de huishoudens de afgelopen twintig jaar niet is toegenomen.
  • De politici verplaatsen nu de werkzaamheden van de centrale overheid  naar de Gemeenten om met een kleinere centrale overheid die gemeenten als een soort bedrijfsdivisies nog slechts op kosten te hoeven sturen.
  • De zo veel geprezen bedrijfscultuur heeft in vele overheidssectoren geleid tot een cultuur die de mens nog slechts inhumaan beschouwd als kostenpost, qua werk via tijdprotocollen aan te sturen door managers en hun staf. Zorg = zorgminuten. Onderwijs = behaalde diploma’s binnen een bepaalde tijd.
  • Zonder politieke discussie (of zgn. structurele hervorming) is de werkgelegenheid voor de jongere generaties geflexibiliseerd middels tijdelijke arbeidscontracten, payrolling, ZZP contractjes en broodbaantjes. Het betreft inmiddels 40% van de arbeidsrelaties.
  • De pluriforme publieke media moeten door bezuinigingen wijken voor een goedkope marktconforme media (dagelijks gepolitiseerde nieuwshypes plus eenvoudig vertier) met dito goedkope journalisten-nieuwtjes leveranciers. Inmiddels zijn de voorheen gemeentelijke kabelnetten in  handen van nieuwe buitenlandse kabelmonopolies.

De minder hoog opgeleide burgers en de ouderen kunnen zich nauwelijks verzetten tegen wat de top van de samenleving als de tijdgeest ziet: Europeanisering en Globalisering, Privatisering en Vermarkting, Deregulering en Liberalisering, Schaalvergroting en Commercialisering, Centralisatie en Decentralisatie, Bureaucratisering en Anonimisering, Technocratisering en Managerisering, Flexibilisering, Minimalisering, Protocollolisering.

Die elite staat inmiddels even ver van de burgers af als in de Hollandse Pruikentijd in de 19e eeuw, een eeuw van algehele malaise. De Franse revolutie maakte daar een einde aan. Maar revolutie in de inmiddels ideologisch atomair individuele Nederlandse samenleving, die haar organisaties in het middenveld heeft verloren is, valt niet te verwachten. De toplaag beseft als geen ander dat ze ongehinderd haar gang kan gaan.

Een Failed state ontstaat vooral, zo onderzocht onder andere de Amerikaan James  Robinson, als de burgers geen geloof meer hechten aan hun gemeenschappelijke instituties. Burgers trekken zich dan vooral terug in hun eigen netwerken (vgl. Somalische clans) en pogen in concurrentie met andere clans hun deel van de nationale welvaart naar zich toe te trekken, met lak aan welke waarden, normen of regels dan ook. We verkeren inmiddels in die situatie.

facebooktwitterlinkedinmail