Pages Navigation Menu

Che Guevara is weer in

Dennis K. is het gepensioneerde zeezeilmaatje van Theo H., een topeconoom die veel in het buitenland doceert over gedragseconomie (de psychologie achter de economie). Aan boord wordt onder de happy hour borrel nog al eens vrolijk geschetterd over politiek en economie. Maar Dennis, steeds wijzer gemaakt door Theo’s scherpe inzichten, raakt steeds gefrustreerder als hij thuis serieus over de dingen gaat nadenken: ” je trekt de sluiers van mijn ogen Theo”.

De zeilmaatjes mailen zo nu en dan met elkaar als er weer “een broodnodig zeetochtje naar Engeland of de Kanaaleilanden nodig is, om de wereldgekte weer even uit de poriën te schudden”. Maar ditmaal mailt Dennis zijn kwaadheid over de wereld van zich af. In zijn woede, die hijzelf “mijn gekwetste liefde” noemt, komen zijn revolutionaire neigingen naar voren (“Che Guevara gooide de uitvreters er toch ook maar mooi uit!”).

—————-

Beste Theo,

Even wat anders dan anders. Jouw laatste verhaal, in de haven van Guernsey weet je nog wel, over de onverbeterlijke rijken en de onverzoenlijke armen, over de perverse prikkels in ons economisch systeem, dat verhaal bleef thuis maar in mijn vlees haken. Het wordt me steeds duidelijker als ik de rekening opmaak: we hebben een nieuw soort democratie nodig want de huidige werkt niet meer. Daar waren we het toch wel over eens dacht ik? We zijn met zijn allen niet blind maar stekeblind hè? De afstand tussen de politiek en de burger is te groot geworden. Veel te groot. Jan Burger voelt zich niet meer vertegenwoordigd en de autistische overheid wordt niet meer vertrouwd. Ons fijne individualisme en de vervreemding van de grote religieuze en seculiere clubs is in de wereldgeschiedenis nog nooit zo groot geweest. Ik ben geen historicus, politicoloog of zelfs maar een gestudeerd type maar zoveel weet ik nog wel van de geschiedenis der dingen.

Ja, en dan natuurlijk dat afschuwelijk eenzijdige focus op productie, economische groei en de zogenaamde welvaart voor iedere wereldburger. Dat vreet de planeet toch langzaam maar onafwendbaar tot op het bot kaal? Die geglobaliseerde geldgeile ondernemersmarkt is volstrekt niet meer te vertrouwen en de ondernemersmoraal is totaal ontaard. Er is nog nooit zoveel economische slavernij en uitbuiting van de 99% have not’s geweest om jou en mij aan een gebleekte spijkerbroek, een Starbucks koffie of een elektronisch gadget te slijten. We zien het, we weten het, en gaan onmachtig s’ochtens gewoon weer aan het werk. Ik denk: zolang de bom niet valt, het gif niet uit de kraan komt en de schappen nog vol liggen met calorieën, lopen we als konijnen in de koplamp.

En waar is het gillend verzet hiertegen? Ik bedoel, niet het nette verzet in woorden , spandoeken en hier en daar een steen door de ruit, ja, dat is er wel. Maar waar is het echte godvergeten kwaaie verzet in daden, in actie? Ik bedoel: harde politieke actie, burgerlijke ongehoorzaamheid, consumentenboycot, belastingsabotage, bezetting van instituten met frauderende bestuurders, vernieling van de eigendommen van extreme zelfverrijkers, verspillers en vergitigers, het plukken van de bestuurscriminelen en ander politiek/economisch elitair antisociaal tuig. En ik heb nog een extra voorraadje andere leuke ideeën die de boel flink zouden kunnen opschudden.

Vraag: de deconstructie van het zieke westers democratisch bestel zonder een nieuw alternatief lijkt de vermoeide platgebeukte burger niet aantrekkelijk, eerder ontregelend, gevaarlijk zelfs? Het klinkt te zeer als revolutie? Als een Westerse Lente? So what? Omdat we niks anders hebben moeten we dus zo wel doorgaan? Ik hoor het de obese elite en de omhoogklauwende bijna-elite al kwelen. Ha, mooie smoes om lekker, leuk en gemakkelijk te blijven doen, dat is het. Veel te plat gedacht bij zulke complexe zaken zegguh zuh. De bestorming van de Bastille was zo plat als wat, maar zonder die volkse platheid hadden we hier niet gezeten, zo is het wel. De Amerikaanse burgeroorlog was zo plat als wat, maar was wel het eind van de Amerikaanse slavernij en het begin van de burgerrechtenstrijd die eigenlijk nog steeds gestreden moet worden. Toch?

Wat is er eigenlijk mis met een gedoseerde mate van geweld als de economisch/financiële elite, getolereerd door de politiek, geen blijk geeft om zich fair op te stellen als het gaat om een redelijke verdeling van macht, kapitaal en welzijn van de burgers? Gewelddadig verzet gebeurt toch dagelijks, overal waar een onredelijke economisch/politieke machtsverhouding gaande is: in de Noord en Midden Afrikaanse landen, in meerdere Zuid Amerikaanse landen, in de Oosterse en Verre Oosten landen, etc. Alle revolutie komt voort uit de maag, zei Napoleon. En natuurlijk gaat dat ook stinkend mis en steken religieuze en politieke fanatici, criminele warlords en lokale psychopatenleiders de kop op waar de overgang naar een stabiel rechtvaardig staats- cq economisch bestel nog niet gevestigd is. Maar daar gaat het niet om.

Waar het om gaat is het type revolutie die met hardhandigheid meer herstelt dan vernietigt. Waar het om gaat is dat geen mens het er mee oneens zal zijn dat welvaart in een redelijke en kansrijke beschikbaarheid verdeeld zou moeten worden tussen bevolkingsgroepen, waar ook ter wereld. Daar is niks Marxistisch, Maoïstisch, Kapitalistisch of Religieus aan. Dat is gewoon eten en drinken, goeie huisvesting, kinderen veilig opvoeden, goed onderwijs geven en vooral gezond zien te blijven. Dat is nog het beste te vangen door het heilig verklaren van het Manifest van de Rechten van de Mens zou ik denken. De rol van de staat is er voor te zorgen dat die redelijke verdeling van economisch/politieke macht, oftewel het bevorderen van een redelijke welvaartsverdeling, dat die er komt. In de niet westerse landen gaat het daarbij in de eerste plaats veelal om dood en leven, in de westerse landen om armoede en rijkdom.

Het punt is dit: het zou niet meer moeten gaan over een geleidelijke, goedschikse restauratie van de democratie.  Nee, het zou moeten gaan over een hardhandige restauratie van menselijke Waarden en Deugden. Zonder een revolutionaire kwaadschikse houding van de burger zal dat niet gaan. Zo staat mijn pet ernaar.

Armoede is de vader van revolutie en misdaad, hoor ik Aristoteles zonet nog zeggen. Dat is zeker zo. Maar geweld, ook economisch geweld, wint het altijd. Daarom moet het met geweld bestreden worden. (wie zei dat?) Zeg even wanneer je weer de vrije zee op kunt, want deze kleine kwaaie Che Guevara heeft je nodig.

Hartelijkste Revolutionaire Vriendengroet, je Dennis.

facebooktwitterlinkedinmail