Pages Navigation Menu

De Oekraïne zal uit elkaar vallen

Welke maatregelen de Verenigde Naties of het Westen ook nemen, de Oekraïne met zijn huidige grenzen zal uit elkaar vallen. De huidige landsgrenzen van 1992 zijn daarvoor te instabiel. Twintig jaar is niet voldoende om de geschiedenis te kunnen trotseren.

Het gebied rond de hoofdstad Kiev is de bakermat van het huidige Rusland. Na de val van Constantinopel (nu Istanbul)  in 1453 heeft de Grieks Orthodoxe cultuur van het Oost Romeinse rijk zich naar Kiev verplaatst. Moskou was toen nog maar een houten dorp. Pas later groeide vanuit Moskou het huidige Rusland.

De Oekraïne als gebied rond Kiev is sedert 1500 altijd sterk verdeeld geweest.  Het Noordwestelijk deel hoorde honderden jaren bij Polen en Litouwen. Het Zuidwestelijke deel, Galicië, was onderdeel van de keizerrijken die in Wenen zetelden, laatstelijk tot 1918 het Oostenrijks Hongaarse Rijk.

Het Oostelijke gedeelte werd vele jaren bezet door de Oost Aziatische Mongolen. Pas later werd het onderdeel van Rusland, toen dat land ook de Krim veroverde en daarmee zijn dringende wens naar zeehavens in het Zuiden realiseerde.

Na de Tweede Wereldoorlog werd Polen gedwongen zijn grenzen te verleggen: het moest een deel van de Oekraïne afstaan aan Rusland en kreeg er een deel van Oost Duitsland bij. Door massale moordpartijen en deportaties  van de lokale bevolking door Stalin en herbevolking van het gebied met Russische burgers kreeg de Oostelijke Oekraïne sedert de jaren twintig van de vorige eeuw een Russisch karakter. De Krim had al honderden jaren een vooral Russische bevolking.

Het Westelijk deel van de Oekraïne is dus van oudsher op Europa georiënteerd, het Oostelijke deel op Rusland. De afgezette regering van Janoekovytsj werd vooral gesteund door de Russisch georiënteerde bevolking. Hij en zijn kornuiten plunderden op Russische wijze het land. Geen wonder dat de burgers van het Westelijk deel in opstand kwamen.

Net als in Joegoslavië in de jaren negentig zijn de huidige grenzen niet te handhaven. Natuurlijk geeft Rusland zijn zeehavens niet op. De Krim is dus al verloren, eenvoudigweg een correctie op een historische fout uit 1992, toen de Oekraïne onafhankelijk werd. De Russische burgers in het Oostelijk deel zullen zich nooit loyaal tonen met een regering in Kiev. Het kan nog enige jaren duren, maar die afsplitsing van het Oostelijk deel in welke formele vorm dan ook zal ongetwijfeld plaats gaan vinden.

Op zich is dit voor het Westelijk deel van de Oekraïne geen echte ramp. De burgers daar kunnen dan een op Westerse manier hun land verder ontwikkelen als onderdeel van Oost Europa, net als voor de Eerste Wereldoorlog, nu 100 jaar geleden.

Realistische geopolitiek is om onontkoombare ontwikkelingen niet te proberen tegen te houden. Europa kan beter pogen de splitsing van de Oekraïne vreedzaam te laten verlopen en te begeleiden, net als de splitsing tussen Tsjechië en Slowakije. Wellicht kan dan een burgeroorlog zoals in Joegoslavië in de jaren negentig worden voorkomen.

 

Deel of print dit artikel

facebooktwitterlinkedinmail