Pages Navigation Menu

Economie is geen wetenschap

Ik heb economie gestudeerd. Dat je economie kunt studeren, betekent nog niet dat Economie een wetenschap is. Als het wel een wetenschap was, dan zouden economen met hun theorieën voorspellingen moeten kunnen doen. Dat lukt ze dus al honderd jaar niet.  De voorspellingen die ze doen, kloppen meestal niet (groei economie Nederland 4e kwartaal 2013: voorspeld werd 0,3 % – het werd 0,7% – een afwijking van 233% …

Door economie te studeren leer je wel alle economische termen te gebruiken, welke economen hanteren. Maar als je echt iets van economie wilt begrijpen dan kun je beter massapsychologie studeren. Economische verschijnselen worden namelijk veroorzaakt door de optelsom van individuele reacties en handelen van mensen (al dan niet in hun bedrijven en organisaties) op informatie over de wereld om hen heen. De Economische wetenschap veronderstelt dat mensen rationeel handelen op basis van goede informatie. Maar meestal zijn mensen niet zo goed geïnformeerd en handelen ze eerder gevoelsmatig.

Wetenschappers noemen dat irrationeel gedrag, maar voor biologen is dat volstrekt logisch: gevoelsvibraties zijn uitermate intelligente manieren om de wereld te benaderen, je zet al je kennis, ervaringen en intuïtiedirect momentaan in. En zelfs filosofen hebben hun eigen manier om ‘irrationeel’  maar volstrekt begrijpelijk menselijk gedrag te beschrijven via fenomenologie.

Ook handelen mensen eerder op subjectieve informatie uit hun directe omgeving dan op zgn. objectieve informatie. Indien in een stad bij een groot bedrijf veel ontslagen vallen, dan zullen mensen in die stad al gauw meer gaan sparen in plaats van uitgeven door het gevoel van onveiligheid dat een bericht over ontslagen buren oproept. En doen wat anderen doen is een goede overlevingstactiek.

We lezen elke dag in de kranten over de reacties van consumenten, bedrijven of financiële markten op de algemene economische situatie. Waar we feitelijk over lezen is over kuddegedrag. De financiële markten bijvoorbeeld zijn alle mensen die dagelijks in de financiële handel zitten. Ze lezen dagelijks allemaal dezelfde informatie over de economie en reageren meestal hetzelfde, vaak op basis van het gedrag van de leiders van de kudde. Roept een belangrijk iemand dat de oorlogsdreiging van Rusland groter wordt,  dan reageert iedereen door nog meer geld uit Rusland weg te halen. Een voorspelling die zich zelf vervult.

Economie of het Economisch ‘systeem’ is dus niet iets op zich zelf staand. Als alle wereldburgers morgen besluiten een dag in bed te blijven dan is er helemaal geen economie meer. Ieder van ons neemt dagelijks deel aan de economie, ieder van ons bepaalt mede hoe de economie functioneert, al dan niet in kuddeverband.

 

Deel of print dit artikel

facebooktwitterlinkedinmail