Pages Navigation Menu

Lage rente goed voor de echte economie?

Een van de redenen waarom de banksector zo uit het lood geslagen is, zijn de lage rentepercentages op de geldmarkten van de afgelopen jaren. In navolging van de theorieën van de Amerikaanse geldeconomen, zoals Milton Friedman, werd in de Westerse wereld sedert de jaren negentig meer en meer het rente-instrument gebruikt om economische groei te stimuleren. Hoe lager de rente waartegen banken en bedrijven geld kunnen lenen, des te meer wordt er volgens deze economen geïnvesteerd, des te meer de economie groeit.

Wat we echter hebben kunnen constateren is dat lage rentepercentages leiden tot uiterst risicovol gedrag en economische zeepbellen. Als je als bedrijf jaarlijks 10% verdient op het vermogen dat in je bedrijf zit en je hoeft aan de bank maar 3-4% rente te betalen, dan is het profijtelijk zoveel mogelijk te lenen. Immers je houdt 6-7% over op de kosten van je geleende vermogen en die kunnen de eigenaren onderling verdelen! Dit is de truc van de Hedgefondsen. Totdat het even wat minder gaat in je tak van sport en dan heb je opeens zware vaste lasten van interest betalingen, zoals de Nederlandse kranten, Volkskrant, NRC en Trouw – na uitpersing door de venture gieren.

Ditzelfde verhaal gold natuurlijk ook voor huiseigenaren. Als je (ook nog door de belastingaftrek) maar weinig hypotheekrente betaalt, dan kun je bij hetzelfde inkomen meer hypotheek nemen. Alleen al de lage rente zorgde voor de grote  prijsstijgingen van woningen en nu het echt tegenzit staat het water velen aan de lippen.

Een lage ‘prijs’ van geld lenen leidt tot een grote vraag naar leningen. Om aan die hoge vraag te voldoen hebben banken een groot aantal (achteraf bekeken riskante) constructies bedacht om steeds meer geld uit te kunnen lenen totdat die zeepbel werd doorgeprikt…. Tegenwoordig lenen ze nauwelijks meer geld uit, hoe laag de rente ook, want ze willen even geen nieuwe risico’s nemen. Kleine meer risicovolle bedrijven staan wat krediet betreft compleet droog.

De internationale markten zijn  inmiddels al jaren compleet verslaafd aan deze economische cocaïne. Door de crises is het recept van lage rentes nog intensiever toegepast. Banken kunnen (inmiddels) nu al voor 0,25% geld lenen van de centrale banken. Zo kunnen ze op leningen aardig verdienen om hun verliezen van de afgelopen jaren goed te maken. De internationale banken maken dus op dit moment weer behoorlijke winsten. Zo meldde Bloomberg dat de Amerikaanse banken tussen 2007 en 2010 door de laagrentende leningen van de Fed bijna 13 miljard euro extra inkomsten hebben gehad. Ik begrijp alleen ook nu nog niet waarom de bankmanagers hiervoor opnieuw weer bonussen opstrijken? Iedere Pietje Puk kan toch geld verdienen met iets gewilds verkopen dat je bijna voor niets inkoopt?

Toch hebben we ook de andere grote nadelen van de lage rente al ondervonden. Gespaarde gelden (bijv. voor pensioenen) kunnen op veilige wijze maar weinig rendement maken, waardoor de pensioenen fors zijn aangetast. Burgers kunnen hun spaargeld niet meer tegen inflatie beschermen, gekker nog de overheid past vermogensbelasting toe met de fictie dat ze 4% rendement maken. We worden slapend armer.

Maar ook uit een oogpunt van investeringen is een lage rente niet zo gunstig. Een bedrijf investeert om winst te maken. Als die winst niet hoog genoeg is om een rente van 4% op een lening te betalen, is het de vraag of het die investering wel moet doen. Trouwens: aandeelhouders accepteren dergelijke rendementen niet: die willen het liefst meer dan 10%, dus bedrijven doen geen investeringen zonder hoge rendementsverwachtingen. De rente van leningen speelt dan maar een beperkte rol. In een stabiele echte bedrijven (niet door geldhandelaren) gefundeerde economie zijn lage rentes net als lage inflatie zelfs groeibeperkend. Drie procent inflatie en 4% rente zorgt voor evenwichtiger groei, zo tonen economische statistieken uit het verleden aan.

Toch zullen we nog vele jaren met lage rentes te maken hebben. De markten eist hun rente-drug. Maar vooral: de vele landen die hun bankensector moesten redden, hebben nog jaren lage rentes nodig om hun staatsschuld te kunnen dragen. Lage rentes waren dus de oorzaak en zijn het gevolg van de grote financiële crisis uit 2008. En nou maar hopen dat de beleggende burger niet weer gekke dingen gaat doen om maar een half puntje extra rendement te maken. Dan zullen ze voor de zoveelste keer op de koffie komen.

 

-

facebooktwitterlinkedinmail