Pages Navigation Menu

De rest van de wereld deelt onze ideeën meestal niet (2)

macht-001Sedert enige tijd komen wij in het Westen langzamerhand weer tot de ontdekking dat de politieke wereld nog altijd werkt volgens het patroon van duizenden jaren historie. Dus niet zoals de wereld naar onze ideeën zou moeten functioneren. De wereld wordt beheerst door een immer doorgaande strijd om hegemonie en macht tussen natiestaten.

Net als in 1648 (Vrede van Westfalen), 1815 (Congres van Wenen) werd na de val van de Muur het Europese continent opnieuw ingedeeld in staten (Oost-Europese landen), zij het niet zonder strijd (Joegoslavië). De voormalige Sovjet Unie, Rusland, slaagde er opnieuw in een grootmacht te worden door haar rijkdom aan grondstoffen. Ook ontstonden de afgelopen twintig jaar door de economische globalisering nieuwe grootmachten: China, India, Brazilië. Onze planeet werd echter na de koude oorlog geen  wereld van Verenigde Naties, waarin oorlog niet meer mogelijk was,  mensenrechten centraal stonden en vreedzame handel de kern van de relaties tussen landen bepalen.

De relatie tussen landen wordt ook nu, net als altijd, gewoon bepaald door hun nationale ego (bijv:  ‘China dient het machtigste land te zijn in Azië en op de Stille Oceaan’), door hun politieke veiligheidsbelangen (veilig stellen van relaties met de buurlanden door macht en beïnvloeding), door hun economische belangen (veilig stellen van grondstoffenaanvoer en export van producten). Om die belangen te waarborgen achten grote staten nog steeds ondersteuning door militaire kracht noodzakelijk om hun machtspolitiek te ondersteunen. Macht komt nog steeds uit de loop van een geweer, zo hebben we ook gemerkt in de Oekraïne.

De zinloze oorlogen in Afghanistan en het Midden-Oosten leerden ons dat we onze waarden niet met geweld kunnen exporteren. De teloorgang van de autoritaire samenlevingen in Afghanistan, Irak (eerder dankzij Westerse interventie), Syrië, Libië (direct gevolg van westers ingrijpen), het mislukken van de door het Westen ondersteunde ‘Arabische Lente’ in Egypte, het ontstaan van IS: we probeerden met geweld Democratie te zaaien en we oogsten chaos en moordpartijen.

In een wereld van armoede, strijd om het dagelijks bestaan en veel geweld, tellen onze kernwaarden: zorg, vrijheid en rechtvaardigheid niet. In een land zonder rechtsstaat  telt in de eerste plaats loyaliteit aan de groep (stam, clan). Daar krijg je zorg en wordt autoriteit (desnoods een dictator) gewenst om de veiligheid te waarborgen. Dan zijn mensenrechten ondergeschikt aan God en autoriteit. Om landen en bewegingen te begrijpen moet je steeds weer kijken naar welke traditionele waarden in het geding zijn.

De Moordenaars van IS verdedigen hun geloof, vechten voor de traditioneel overheersende positie van de man en zijn recht op één of meer monogaam seksueel ingeperkte vrouwen. Zij vechten tegen de overheersing door de politiek, economisch-  en cultureel decadent geachte waarden van de Westerse samenlevingen, tegen de vernederingen van de Westerse machtspolitiek. Ze vechten met asymmetrische militaire middelen: terreur. Bommen zijn de wapens van de vernederde machtelozen. Het is te begrijpen, ondanks onze diepe afschuw.

In de rest van de wereld zien we deze zelfde verschijnselen in andere vorm. In Midden Amerika functioneren de overheden nauwelijks meer. Het zijn Narco staten welke worden beheerst door het dagelijkse geweld van Drugsbendes. De Zuid Amerikaanse landen worden nog steeds beheerst door kleine elites en grootgrondbezitters.

In Azië overheersen autoritaire en op klasse gebaseerde samenlevingen. Zo ook in het ‘democratische’ India waar het kastensysteem nog dagelijkse realiteit is. In China regeren de autocratische machthebbers via de militaire bureaucratie van de ‘communistische’ partij. In deze landen worden Westerse waarden met de mond beleden, maar leiden de tradities en de eigen waarden tot andere uitkomsten. Voor een land als Japan geldt dat eveneens.

Afrika is één groot drama. Het kolonialisme heeft de traditionele stammen-samenlevingen vernietigd. Er is daar niets voor in de plaats gekomen, behalve pure strijd om overleving, gewelddadige machtspolitiek, warlords en naakte hebzucht. Via nieuwe vormen van economisch imperialisme exploiteren machtige landen en bedrijven daar nog steeds de bodemschatten (en China zelfs grote landbouwgebieden). De winst gaat naar een kleine groep politici van de heersende stam en naar gewelddadige groepjes politiek-lokaal machtigen.

De Westerse natiestaten zelf zagen hun politieke en economisch macht de laatste twintig jaar uitgehold door nieuwe commerciële internationale conglomeraten in belangrijke sectoren als de Financiële Kapitaalmarkten, de Energievoorziening, de Telecommunicatie, de Informatie Technologie, de Media, de Landbouw- en Voedingsindustrie en Farmacie. Conglomeraten die worden ondersteund door politieke lobby’s en conglomeraten van Media die in particuliere handen zijn.

Wij zullen dus moeten leren naar de wereld te kijken in al haar feitelijke realiteit en daarbij dienen te accepteren dat de kwaadaardige gewelddadige kanten op onze planeet van meer dan 7 miljard mensen een “fact of life” zijn. Daarom zullen we allereerst met onze eigen belangen, ook onze culturele belangen, rekening moeten houden in de internationale politiek, maar ook in ons eigen land!

 

-

facebooktwitterlinkedinmail