Pages Navigation Menu

Dronkenschap met publiek

tegeltje‘Mensen zouden es op moeten houden te ontkennen dat de ene cultuur nou eenmaal beter is dan de andere. Schijthuizen zijn het allemaal. Schijthuizen die vermijden de publieke discussie hierover aan te gaan. Allemaal schijthuizen.’

Eric is lichtelijk aangeschoten. Niet dat hij dan gelijk onzin begint uit te kramen,  integendeel, hij wint gekgenoeg aan scherpte. Maar ook aan plagerige botheid want de alcohol maakt hem een wat minder aangenaam mens dan hij in kraakheldere toestand toch beslist is: een vriendelijk, voorkomend mensenmens die hooguit een vlieg kwaad zal doen.

En wie hij bedoelt met ‘mensen’ en ‘schijthuizen’ en wat hij bedoelt met ‘cultuur’ en ‘beter’, dat kun je op zo’n moment, op straffe van een luidruchtige verstoring van een verjaardagsfeestje, maar beter niet aan hem vragen. Want voor je het weet wordt je schuldig verklaard en veroordeeld om de wereld te verbeteren.

Maar JanPieter, een nieuwkomer op Eric’s verjaardagsfeestje, trapt er blind in en vraagt met oprechte interesse: ‘wat bedoel je met ‘beter’?’ Eric is onmiddelijk blij dat hij een willig slachtoffer in zijn klem heeft kunnen lokken.

‘Nou ja, lang verhaal kort, door onze marktgestuurde moraal hier in het Westen vermijden wij, wij morele lafbekken dus, wij vermijden hardgrondig om openlijk de werkelijke onderliggende moraal van onze economie en onze politiek bespreekbaar te maken. En die betreft natuurlijk onze culturele waarden, ons hele culturele hebben en houwen.’

‘En wij hebben een superieure cultuur, zeg je?’ JanPieter denkt dat hij met die vraag Eric speels kan uitdagen maar heeft niet door dat hij daarmee zijn ene voet al in een bereklem heeft gezet.

‘Nee, dat zeg ik niet, ik zeg…beter! Ik zeg niet..superieur! Superieur is je boven de ander stellen. Beter is …gelijk hebben, gelijk krijgen en vooral….gelijk zijn, snap je?’

‘En waarin moeten die niet-Westerlingen je dan gelijk geven?’

‘Nou kijk, neem Jared Diamond. Briljante prof. Schreef a short history of everybody for the last 13000 years. Die zegt, lang verhaal kort, dat zwakke culturen bepaalde kenmerken hebben. En die zwakte zie je om je heen. Zelfs Stevie Wonder ziet dat.

Ze gaan niet mee met veranderende omstandigheden. Niet mee met de ecologische klimaatomstandigheden in de oude tijd, niet mee met kennis en technologie in de nieuwe tijd. Wetenschap en technologie die ze zelf nauwelijks produceren, die ze van ons stelen, kopieeren, en dan snel uitbouwen.

Pluh-hus… die culturen zijn zooo slecht georganiseerd. Te totalitair of te onsamenhangend. Geen behoorlijke bureaucratie voor de bestuurscontinuiteit, een vage politiek-religieuze wetgeving, staatscorruptie, corrupte rechters…. De warlords, de linkse en rechtse potentaten en de relicriminelen, die maken de dienst uit.

Ehhèn, die culturen planten zich niet voort hè, met zelfvernieuwing. Ze blijven maar hangen in versteende traditie, in dodelijk bijgeloof en ze blijven hun slimme vrouwen maar als ongeletterde sexslaaf houden. En hun hitsige jonkies zwaaien liever met een Kalashnikov dan met een leerboek of een schep. Dat levert meer heldendom op of martelaarschap, goed voor het klimmen in de pikorde als je er toch al laag in staat. Gevolg…..? Weinig te vreten, ziekte en bederf, vluchtelingenstromen, stiekeme strafkampen, martelen en verkrachten, phfff.’

‘En wij doen het goed, zeg je?’

‘Nee, dat zeg ik niet. Ik zeg…..beter!! Wij westerlingen produceren meer kennis, meer technologie, vernieuwen de wetgeving, spreken een internationale taal….’ Eric neemt een ferme slok katervrije wodka en voegt er met stemverheffing hoogst overtuigend aan toe: ‘en-zo-voort-en-zo-verder-et-ce-te-ra.’

‘En meer is beter, zeg je?’

‘Neehee, dat zeg ik toch niet, luister nou es Jan Pieterman!!’ En op grotere toonhoogte vervolgt Eric:’Niet meer is beter maar…. beter is beter!! Het Westen heeft een veel bredere variatiebreedte in cultuuruitingen. Ons cultuursysteem, ik bedoel politiek, kunst, wetenschap, technologie, media, musea, het is allemaal veel diverser en complexer. En hoe complexer een systeem hoe beter aanpassing en hoe beter aanpassing hoe beter z’n overlevingskans. Snappie?Snapiedat, meneer JanPieterman…Darwin?’

JanPieterman kan het zo snel niet verstouwen. Hij moet plotseling denken aan een uitspraak van de bejaarde econoom Alan Greenspan: als u denkt dat u het begrepen hebt wat ik zei dan heb ik blijkbaar niet duidelijk gemaakt wat ik bedoel.

En om uit Eric’s bereklem te komen, die toch een beetje pijn begint te doen, doet hij wat je met een bereklem nooit moet doen: er aan trekken. Maakt het alleen maar erger.

‘Zeg Ericmans, die betere cultuur van jou, die maakt wel de Bom, het Ozongat, de plasiczakjessoep in de oceaan, de………’

‘Ja, ja, ja, interuppeert Eric vrolijk dreigend, ik kon er op wachten. Je bedoelt…..de kaalvretende energieindustrie, de tropische boomkapindustrie, de drugsindustrie, de pornoindustrie, de kernafval, de wapenindustrie.’ Hij hapt even theatraal naar adem en vervolgt vrolijk:’de bejaardenindustrie, de narcistische schoonheidsindustrie, de vreet-obesen industrie, de dittumedat ellende. Hou nou toch op. Allemaal sarcastisch nihilistische zelfkritiek. Gelul dus.’

‘Niet dan?’ JanPieter raakt nu toch lichtelijk geïrriteerd en gaat nog harder aan de bereklem trekken. Niet doen, daar ga je nog meer van bloeden. Op de achtergrond zingt Willy Nelson: ‘I’m on my way but I ain’t there yet.’

‘Dat is nou precies wat ik bedoel, hoor je die Willy Nelson zonet?: we ain’t there yet. Natuurlijk maken wij er nog een rotzooi van. We bevuilen ons eigen nest. Maar…. die andere culturen maken er nog een veel grotere en levensgevaarlijke rotzooi van met die van ons gestolen, door ons verkochte, door ons kado gegeven graafmachines, gifapparaten en malwareproducten. En weet je waarom? Nou…..? Omdat techniek zonder democratie perverteert! Zonder democratie zit er geen controlerende correctie op die rotzooi, geen tegengeluid als het misgaat, als het regenwoud gekapt wordt, als de olie over de taiga stroomt, als de stuwdammen het land uitdrogen. Hun gejatte technologie kietelt alleen hun onderbuikige lustgevoel maar….het raakt niet hun middeleeuwse waardengevoel. Daarom!’

Josje, Eric’s liefhebbende vrouw, heeft het gesprekstafereel van een afstandje gevolgd en weet dat ze nu JanPieter snel uit de bereklem moet redden anders gaat het feestje geheid uit de hand lopen. Ze gaat op de leuning naast haar Eric zitten, slaat een aaiende arm om hem heen en zegt: ‘JanPieter lieverd, wat heb jij een opgewonden rooie….lieve kop. Ik weet het al, je hebt met mijn Eric geduelleerd. Heeeel dom. Je hebt een 5 tot 10 jaar langere levensverwachting als je niet met hem omgaat. Wat dacht je waarom ik er zo goed uitzie?’ Josje is inderdaad het schoonste en zinnelijkste plaatje uit een glossy tijdschrift.

JanPieter neemt Josje’s advies direct ter harte, hij kiest eieren voor zijn geld en gaat het feestje redden. ‘Nou Josje, misschien heeft Eric wel een punt. Misschien moeten we onze mond maar eens opendoen en ons niet zo laten chanteren met zaken die we zelf niet zo goed doen. Bij de loodgieter lekt het ook wel eens thuis. Toch? Die slavenhandel van ons, die bestond allang in Asia, in Afrika voordat wij er aan begonnen en die bestaat er nog steeds. En wie is er nu eigenlijk racistischer, corrupter en geweldadiger? Een gemiddelde Egyptenaar, Malinees, Pakistaan, Chinees, Boliviaan, of wij? Nou? Ooit een Nederlandse politicus daar iets loud and clear over horen zeggen? Nauwelijks! Wij zijn een handelsnatie, wij hebben de God Geld, dus…..grote bekje… dicht en…wegkijken!’

‘Hetgeen te bewijzen was !’ schettert Eric. ‘Schijthui…’ Hij verslikt zich luidkeels in een slok Wodka.

‘ Hoe gaan we ze aanpakken Eric? Collectieve belastingsabotage, brandbommen door de ruiten van de bankbonus directeuren? Multinational CEO’s ontvoeren, verfspuiten in de bontwinkels….? Geweld wint het altijd, dus moet je ze met geweld bestrijden. Toch? Niet dan?’

‘Ja, goedbedoeld geweld flink opvoeren, dat helpt wel een beetje. Maar ik voel het meest voor datgene wat Daniel Dennet, mijn lievelingsfilosoof by-the- way, wat die atheist Dennet doet met alle religieuzen en seculiere religieuzen. Volstrekt negeren, en vooral…. humor en ironie. Humor en ironie. En dan…. frappé toujour !! Laat die schijthuizen van in-tùh-luu-eelen hun mond eens collectief open doen. Humor, satire en ironie hebben we nodig. En daarmee die schijthuizen in de kamer aanpakken, in het Europees parlement, in de VN, enzovoortenzoverder. Het kost wat jaartjes en een beroerde handelsbalans als ze eindelijk hun mond open doen, maar godverdomme verdedig je westerse waarden eens. Heren wegkijkende politici! Te beginnen bij dat je een ander niets aandoet wat jezelf niet aangedaan wil worden. Te beginnen met de mensenrechten. Te beginnen met dat iedereen in principe gelijk behandeld wordt. Frappé toujour die anti-Westerlingen!! Misschien halen we het dan nog net met z’n allen, voor de laatste bel gaat.’

Om zijn wodkabetoog kracht bij te zetten laat Eric zijn glas met een harde slag op het gelakte bijtafeltje neerkomen. De wodka springt er met een grote boog uit over zijn zandkleurige poloshirt en eigele pantalon. Hij kijkt er met geveinsde verbazing naar en zegt: ‘Josje, lieverd, schenk me nog eens in svp. Want bij mij is het weer eb.

 

 

-

facebooktwitterlinkedinmail